In memoriam Jos Saes, oud-directeur/bestuurder De Bibliotheek Bibliorura

Jos Saes begon zijn loopbaan bij de Openbare Bibliotheek Roermond op 1 augustus 1976 als hoofd van de documentatieafdeling. In 1980 werd hij benoemd tot directeur een baan die hij tot 1 april 2016 met heel veel passie en bevlogenheid heeft vervuld.
Hij verhuisde zijn bibliotheek diverse malen, van het Stationsplein tot uiteindelijk de huidige locatie aan de Neerstraat in 2000.
Jos was een man met een duidelijke visie op het bibliotheekwerk. Hij wist deze visie telkens weer om te zetten in een voortdurend met de maatschappij mee veranderende bibliotheek. Kenmerkend voor hem was dat hij goed luisterde naar de klanten en zijn medewerkers. Hij toetste dat wat iemand hem vertelde altijd in de praktijk. Zijn medewerkers typeerden hem vooral als benaderbaar, hij stond tussen zijn mensen. Toen hij door een aantal bezuinigingen moest reorganiseren en er mensen ontslagen moesten worden, greep hem dit persoonlijk erg aan. Hij waarschuwde zijn managers altijd dat ze niet te betrokken moesten raken, maar gaf hierin gelukkig nooit het goede voorbeeld. Dat maakte hem tot de man die hij was en leverde hem een grote loyaliteit op van zijn medewerkers.
Gedurende zijn loopbaan leerde hij omgaan met de politiek. Binnen een gesubsidieerde instelling een vereiste. Hij werd hierdoor vooral strategisch sterk. Hij wist het juiste moment aan te grijpen om zijn visie kenbaar te maken. Zijn voorkeur voor transparantie en directheid leverde hem niet altijd vrienden op. Aan de andere kant wist hij als geen ander bruggen te slaan tussen mensen, met altijd als doel: kwalitatief goed bibliotheekwerk leveren, lokaal, maar ook regionaal. Hij leidde de organisatie door talloze veranderingen, maar bleef met zijn grote liefde voor literatuur altijd de basis van het bibliotheekwerk trouw. Een brede collectie die als basis diende voor het bibliotheekwerk dat de laatste jaren steeds meer de doelgroepen ging opzoeken. De bekroning hiervan, enkele weken voor zijn afscheid in 2016, was de opening van de 22e schoolbibliotheek met Jos stralend tussen honderden kinderen. Dat beeld houden wij graag voor altijd vast in ons hoofd. Hij legde met ons de basis voor toekomstbestendig bibliotheekwerk in de regio.
Bescheiden en niet graag op de voorgrond, maar met een blijvende impact op ons allemaal. Hij heeft ons als mens geraakt. Wij zullen hem nooit vergeten.

Bibliorura en laaggeletterdheid

Bij Bibliorura werken we al jaren aan de preventie van laaggeletterdheid. Dit doen we onder andere door de inzet van leesconsulenten op nagenoeg alle basisscholen in Roermond en Roerdalen. Deze leesconsulenten zetten zich in voor het vergroten van het leesplezier van kinderen en voor het informeren van ouders over het belang van lezen en voorlezen.
Ook ouders van 0 tot 4-jarigen kunnen al op een aantal basisscholen terecht voor het lenen van boekjes. Zo kunnen ook deze ouders al vroeg geïnformeerd worden over het belang van (voor)lezen.

Daarnaast richten we ons, samen met Wel.Kom, op bestrijding van laaggeletterdheid. Het herkennen en doorverwijzen van laaggeletterden is hiervan een belangrijk onderdeel. Het op te richten Taalhuis is een van de middelen die we hiervoor inzetten. Dit Taalhuis is een samenwerking tussen Bibliorura, de gemeente en de taalaanbieders in ons werkgebied.

In onderstaand filmpje van RTV vertellen Cindy Tholen van Bibliorura en Marjo Vogels van Wel.kom over de activiteiten die we samen inzetten op het gebied van laaggeletterdheid.

Nieuwe website voor e-books, cursussen en luisterboeken

Leent u wel eens e-books of volgt u een online cursus via de Bibliotheek? Vanaf nu komt u dan in een gloednieuwe omgeving terecht: de online Bibliotheek.

De online Bibliotheek heeft een frisse, moderne uitstraling. U kunt hier een keuze maken uit ruim 15.000 e-books, een van de tientallen cursussen volgen of informatie vinden over luisterboeken in de LuisterBieb app.

Via de online klantenservice vindt u snel het antwoord als u een vraagt heeft, bijvoorbeeld over het lenen of lezen van e-books.

Neem nu een kijkje > 

Bieb Montfort

Vrijwilligersbibliotheek Montfort: ondernemend en onafhankelijk 
Door Johan de Wal

Montfort - De vrijwilligersbibliotheek in Montfort is ondernemend en onafhankelijk. Ze wil haar eigen broek op houden en doet dit zonder structurele subsidie. Via samenwerking met ondernemers in het dorp en minimale vaste lasten blijft de zelfstandigheid gewaarborgd. “Dat vinden wij belangrijk, en het werkt prima”, vertelt secretaris en penningmeester Diane Baars.

De keuze voor onafhankelijkheid past bij de lokale manier van denken, legt ze uit. “Het besef is hier heel sterk: We moeten elkaar in stand houden.
Als je het huidige voorzieningenniveau wilt handhaven, ben je als inwoner van Montfort bijna verplicht om te kopen bij een ondernemer in het dorp. Of je nu boodschappen gaat doen, een verzekering afsluit, naar de kapper gaat of je auto gaat voltanken. Dat is goed voor het behoud van de leefbaarheid.”
Het principe van wederkerigheid, voor wat hoort wat, zit ook bij de vrijwilligersbibliotheek in het DNA, net als het ondernemende. Bij de selectie van de bestuursleden is bijvoorbeeld bewust gekeken naar hun expertise op het gebied van ondernemen - een bibliotheek is ook een soort onderneming - en naar hun netwerken, vertelt Diane.
“Onze voorzitter, Marian van Pol, heeft een eigen zaak, zij is slijter, en is politiek actief. Genoeg expertise dus. Daarnaast kan zij voor ons deuren openen, dat is heel belangrijk.
Piet Wolters, ons bestuurslid technische zaken, heeft een heel sterk netwerk. Ik noem hem wel eens ‘de onderburgemeester van Montfort’; er gebeurt bijna niets in Montfort of Piet is erbij betrokken. Van het kasteel, de Verenigingenraad Montfort tot de fanfare, Piet is de directe lijn.
Ons bestuurslid Afra Simons leidt enkele leeskringen, daarnaast is ze actief in de open bibliotheek van St. Odiliënberg.” Zelf is Diane een zelfstandig personeelsconsulent, die eerder leiding gaf aan een personeelsafdeling in een grote organisatie.
Dit vierkoppige bestuur wordt bijgestaan door een groep van ruim twintig vrijwilligers. Samen zorgen ze dat de bibliotheek vier dagdelen per week open is, waaronder de maandagavond. De avondopenstelling is voor mensen die overdag geen gelegenheid hebben de bibliotheek met ongeveer 1.200 romans en zo’n 250 grootletterboeken te bezoeken.
Als lid van De Bibliotheek Bibliorura, die op deze plek eerder een locatie had, kun je verder in Open Bieb Montfort je bestelde boeken afhalen. In een boekenkast wordt hiervoor een plank vrijgehouden.
“Wij hebben ongeveer 70 leden en die betalen niets; geen abonnementsgeld, geen leengeld en geen boetes. Ook de koffie is gratis, om het zo laagdrempelig mogelijk te houden. Veel mensen komen voor namelijk voor ons ‘koffie-vertel-zitje’.”
De kosten worden in toom gehouden, onder meer doordat er aantrekkelijke afspraken zijn gemaakt met De Zorggroep, de huurder van De Vaert 15. “We konden op zeven plaatsen in het dorp terecht, maar vanwege de huur, de goede bereikbaarheid, de veilige omgeving voor kinderen en de goede parkeermogelijkheden hebben we voor deze plek gekozen.”
Alle spullen voor het markeren en administreren van de boeken zijn in natura gesponsord door de lokale winkel in kantoorbenodigdheden - ook dat scheelt weer in de kosten.
Het ondernemende van de lokale bibliotheek blijkt ook uit het dienstenpakket, dat uitgebreider is dan in andere vrijwilligersbibliotheken.
Schoolkinderen kunnen in Montfort terecht in de schoolbibliotheek, waar leesconsulenten van De Bibliotheek Bibliorura ondersteuning bieden. Aanvullend organiseert Open Bieb Montfort al een jaar met succes voorleesbijeenkomsten voor peuters en kleuters, die telkens een week van tevoren worden aangekondigd op haar Facebook-pagina.
Ook verzorgen twee vrijwilligers, die in het onderwijs werken, op vrijblijvende basis taallessen voor laaggeletterden uit eigen dorp. “Er komen maar zo’n zes, zeven mensen op af, maar het voorziet duidelijk in een plaatselijke behoefte.”
Het mag duidelijk zijn: voor een gezellig praatje, een goede kop koffie, een lekker boek en aanvullende diensten die met lezen te maken hebben, hoef je Montfort bijna niet meer uit, als je dat zou willen.

Kinderboekenschrijver Thijs Goverde

‘Ik wil schrijven zodat iedere zin alleen door mij geschreven kan zijn’
Door Johan de Wal
 
Roermond – De leerlingen van groep 8a van de Roermondse basisschool Aan de Roer genoten maandag volop van het bezoek van Thijs Goverde. De kinderboekenschrijver was daar verkleed als Ork om kinderen enthousiast te maken over (voor)lezen. En om zijn boek ‘Jorrik de Ork’ te promoten. De schrijversontmoeting was georganiseerd door de leesconsulenten van De Bibliotheek Bibliorura.
“Ik doe m’n hoofd even af”, zegt de Ork die eigenlijk kinderboekenschijver is. De kinderen uit groep 8a, de groep van juf Mo, giechelen. De Ork, die eigenlijk kinderboekenschijver is, wilde eigenlijk helemaal niet komen, bekent hij: “Zo’n kinderboekenschrijver, wat is daar nou aan? Die zit de hele dag een beetje tik tik tik op z’n zolderkamertje – SAAI! En als het gaat om voorlezen, nou, dat kan de juf ook. Het is ook zonde, want ik ben heel duur en de juf is er toch al. Dus ik dacht: nah, dat moeten we niet doen.”

Doodvermoeiend
Dus is hij gekomen als een Ork met zwaarden, dan is het wel leuk. Behalve van schrijven, houdt Thijs Goverde namelijk erg van in middeleeuwse pakken rondrennen en dan anderen - BANG! - met een zwaard de kop afhakken (als dat lukt). Dat SCHREEUWEN van hem hoort daarbij, en dat vindt hij ook gewoon wel leuk, al is dat geen hobby. Hij is overigens ook helemaal niet goed moet hobby’s, of juist te goed - net hoe je het bekijkt.

“Heb ik een hobby, sla ik helemaal door. Het moet groter, meer en OVERDREVAAAH! Als kind had ik dat al. Ging ik naar de bibliotheek, haalde ik een boek, mooi verhaaltje, KLAAAAR! Voor veel kinderen houdt het dan op, maar niet voor mij. Ik wilde meer; vijf, tien, twintig boeken. Stapels boeken haalde ik in huis. De hele bibliotheek wilde ik uitlezen! Ha! Ja, het is doodvermoeiend om mij te zijn.”

Voor zijn fantasy hobby trok de schrijver, die intussen peentjes zweet in zijn twaalf kilo zware pak met maliënkolder, naar de bibliotheek om op te zoeken hoe echte ridders met zwaarden vochten. “Dat ging niet van hak hak hak, zoals je in de film weleens ziet. Ik heb het in een boek van zevenhonderd jaar oud opgezocht. Een kopie daarvan kreeg ik mee. En wat ik ontdekt heb, daar ga ik jullie nu wat over leren.”

Zwaardvechten
Josefien meldt zich aan als vrijwilliger - heel dapper. De andere leerlingen kijken vol verwachting; het zal toch niet? Jawel. Er komt een groot zwaard tevoorschijn. “Zo, nu gaan we Josefien haar hoofd even afhakken”, zegt de Ork, die eigenlijk kinderboekenschrijver is, met een grijns. Hij kijkt alsof hij het meent. Sommigen slikken wat weg, ogen sperren, monden vallen open van verbazing. “Wat!?”, is alles dat het verbouwereerde meisje kan uitbrengen.

Gelukkig valt het mee, en na een quizje, over onder meer de zwakke en sterke kant van het zwaard, mogen meer kinderen met de zwaarden aan de slag. Bij een jongens-tegen-de-meisjes-demonstratie haalt één jongen flink uit. Het rubber zwiept naar zijn tegenstandster, je hoort het zoeven. Het meisje reageert zoals geleerd bij de tweede meesterslag, met de juiste voet voor en onder de goede hoek (zodat het hoofd van de jongen zonder al te veel smurrie van de romp wordt gescheiden).

“Je moet hem geen pijn doen, maar DOODMAKEN!”, schreeuwt de Ork, die eigenlijk kinderboekenschrijver is, en ook nog een aardige, en die zich dat even later ook weer herinnert; tijd om voor te lezen. (Daar was hij ook hier voor, iets met leesbevordering, en niet alleen om lekker met kinderen te zwaardvechten.)

Blonde pestkop
Het boek gaat open, de leerlingen luisteren ademloos naar het verhaal over Jorrik, half Ork, half mens, die wordt getreiterd door kakker Geert en zijn gluiperige hulpje Egbert. Een leerlinge op de achterste bank herkauwt alle woorden met zichtbaar genot - heerlijk; woeste, wilde dingen! Geholpen door zijn zus Lena, gaat Jorrik de etterbakken te lijf. Op het hoogtepunt hangt de hele gymzaal aan de lippen van de schrijver en dan... is het tijd voor een vragenrondje door de leerlingen. Twee vragen sprongen eruit:

Waarom schreef je een boek over een Ork?

“Het boek is opgedragen aan een school in de Transvaalwijk in Den Haag, waar ik altijd heel fijn word ontvangen. Dat is een wijk waarvan sommigen op het journaal zeggen: ‘Dat zijn islamieten en die willen ons allemaal wat aandoen!’ Flauwekul natuurlijk, en daarom wilde ik een verhaal vertellen over dat je heel goed tussen twee culturen kunt staan.

Ik had een boek kunnen schrijven over een islamitisch kind, maar daar weet ik helemaal niets van. Dus zocht ik een verhaal dat hetzelfde vertelt, maar dan via iets dat ik ken. (Orks komen natuurlijk uit de fantasy boeken van J.R.R. Tolkien, waar later ook films van zijn gemaakt.)

In fantasy boeken gaat het vaak over dingen van het echte leven. Harry Potter gaat bijvoorbeeld over hogere klassen en gewone mensen, de puur bloedigen en de modderbloedjes. Door die boeken van J.K. Rowling leer je om de maatschappij te zien door de ogen van minderheden. Niet toevallig heet mijn blonde pestkop Geert, dat is onze eigen Limburgse Geert...” Een meisje slaat van schrik een hand voor haar mond.

Wie is je favoriete schrijver?

“Paul Biegel. Als je een zinnetje van hem leest, weet je gelijk dat hij het geschreven heeft. Maar ik wil niet schrijven als Paul Biegel. Dan zeggen mensen: ‘Ah, dat is van Paul Biegel’, dan is het mislukt. Ik wil dat ze zeggen: ‘Dat is van Thijs Goverde.’ Roald Dahl is ook zo’n goede schrijver, trouwens. Ik wil schrijven zodat iedere zin alleen door mij geschreven kan zijn.”

Lezers krijgen warm onthaal in Open Bieb Herkenbosch

Oudste bieb van Roerdalen bestaat 3 jaar

Door Johan de Wal
Herkenbosch – Een oudere vrouw schuifelt kromgebogen door de gang van woonzorgcentrum Bosscherhof. Op het plankje tussen de handvatten van haar rollator ligt een stapel uitgelezen boeken. Begerig slaat ze vervolgens links de hoek om, naar de verrijdbare boekenkasten die daar op haar staan te wachten; nieuw leesvoer.

“Mevrouw Van de Venne is één van onze veellezers”, fluistert Hanneke Wiegant. Ze zit aan de leestafel aan de andere kant van het trappenhuis. Met een glimlach ziet de voorzitter van Open Bieb Herkenbosch (OBH) vanmiddag haar vertrouwde klanten binnendruppelen.

Samen met secretaris Carla Jansen geeft ze hen een warm welkom, terwijl vrijwilligster Monique Piepers met pen de papieren administratie bijwerkt.

Hanneke is één van de vrijwilligers van het eerste uur. Onlangs is ze voorzitter geworden. Toen in 2012 de bibliotheek weg moest uit de lokale Rabobank, besloot Dries van Gorkum met een handvol enthousiastelingen een vrijwilligersbibliotheek te starten, vertelt ze.

De boeken van de voormalige Bibliorura-vestiging waren weggegeven om door de schutterij te worden verkocht op hun boekenmarkt. De kasten waren ook verdwenen. Geld om de huur te betalen, was er evenmin.

Terugkopen
Bosscherhof wilde meer aanloop in het 4 jaar eerder geopende centrum, daarom mocht OBH er gratis intrekken. “Dat aanbod hebben we met beide handen aangegrepen”, vertelt Hanneke.

Met een startsubsidie zijn vervolgens de nodige inkopen gedaan: tweedehands kasten en boeken. “Een deel van de oude bibliotheekboeken hebben we op de boekenmarkt van de schutterij kunnen terugkopen. De rest komt van mensen uit het dorp.”

Samen met het verzorgingshuis liet de bibliotheek een fraaie leestafel maken. De tijdschriften die je er vindt, komen van dorpsgenoten, OBH zorgt voor de Volkskrant, Bibliorura voor de De Limburger. Ook zorgde Bosscherhof dat de vier vaste en de vier verrijdbare kasten een plaatsje kregen.

Deze karren - die mevrouw Van de Venne nu één voor één afwerkt - staan buiten openingstijden in het voormalige poetshok naast de liften. Om geen plankruimte te verliezen, zijn de muren van die pijpenla bezet met 9 afgevulde boekenplanken.

70 leden

In januari 2014 ging de oudste open bibliotheek van Roerdalen open. De 10 vrijwilligers bedienen nu zo’n 70 mensen met 2.000 romans, 450 grote letter boeken (100 zijn geschonken door Bibliorura) en tientallen dvd’s en luisterboeken. In 2016 waren er zo’n 1.300 uitleningen, ongeveer evenveel als het jaar ervoor.

Vanaf januari 2017 is OBH, online te vinden op openbiebherkenbosch.nl, ook Bibliorura afhaalpunt; in een rolkrat bij de leestafel kunnen Bibliorura-leden boeken inleveren en afhalen. De openingstijden zijn woensdag- en vrijdagmiddag van 14.30 tot 17.00 uur.

Het lidmaatschap van OBH is gratis, de boekenselectie goed en de dienstverlening hartelijk. “De mensen komen voor een ontspannend boek en een prettig gesprek aan de leestafel”, vat Carla de kracht van het concept samen. Dat geldt voor de leners, en voor de uitleners – beiden boekenmensen.

Vrijwilligers en klanten groeiden in de loop van de jaren naar elkaar toe, waarbij de rollen soms vervagen. Zo heeft Carla al eens 19 privéboeken uitgeleend aan een klant; gewoon, omdat je elkaar goed kent en de passie voor boeken deelt.

Uitstekend

Jan van der Ploeg, bevestigt het verhaal met een brede glimlach, als hij zich even later bij de leestafel meldt om nieuwe boeken te laten registreren. Het waren Engelstalige fantasy boeken en die zitten niet in de collectie. Erg fijn dus, dat Carla dat voor hem deed.

De gepensioneerde softwareontwikkelaar komt normaal elke week. De laatste tijd bezoekt hij OBH slechts eens per twee weken. “Mijn vrouw zit met de heupen”, legt hij uit. “Daardoor moet ik meer in het huishouden doen, en dan heb ik minder tijd om te lezen.”

Jan komt hier graag. “Ze hebben een uitstekende collectie en het is leuk om hier met mensen over dingen te praten. Rond de Amerikaanse verkiezingen bijvoorbeeld, hebben we het uitgebreid over Donald Trump gehad.”